Nafarroako Pirinioetako bi pertsonari elkarrizketa elurra murrizteari buruz

LIFE-IP NAdapta-CCk toki-erakundeek klima-aldaketaren borrokan duten zeregina nabarmendu nahi du. Hori dela eta, asteartero, eta 2025eko otsailaren 25era arte, albiste sorta bat argitaratuko dugu, eta, horiekin batera, bideo espezifiko bat, alde batetik, klima-aldaketak Nafarroako Pirinioetako udalerrietan dituen ondorioen berri emateko, eta, bestetik, Foru Erkidegoan toki entitateek eragin horiek murrizteko egiten duten lanaren garrantzia azpimarratzeko. 

Gaur argitaratu den albistea, elur-eskasiari buruzkoa, abenduaren 17an hasitako zikloaren bigarrena da. izan ere, Pirinioetan eragina duen klima-aldaketaren beste eragin baten berri eman zen unean, baso-galera. Zikloko albiste bakoitzean bideo bat agertzen da, publikoa. Guztiak eskuragarri daude jada Landa Garapen eta Ingurumen Departamentuaren YouTube kanalean. 

Tokiko ekintza klimatikoaren aldeko sare-lanaren garrantzia Nafarroan 

Ez da ahaztu behar Nafarroan, LIFE-IP NAdapta-CC Europako proiektuaren esparruan, Nafarroako Gobernuak eta Nasuvinsak tokiko ekintza klimatikoari buruzko laguntza teknikoa eskaini dietela udalei, tokiko erakundeen artean ezagutza, aurrerapenak, irtenbideak eta esperientziak partekatzeko eta tokiko ekintza klimatikoa sareko lanaren bidez indartzeko. 

Lan hori sare hori dagoelako egin daiteke, Tokiko Ekintza Taldeek, Sakanako Garapen Agentziak, Iraunkortasunerako Toki Erakundeen Nafarroako Sareak (NELS Sarea), hainbat udal eta kontzejutako teknikari eta ordezkariekin batera. 

Eta, gainera, bultzada edo laguntza hori udalerriei LIFE-IP NAdapta-CCren tokiko ekintza klimatikoaren erronka horri aurre egiten laguntzen die, eta LIFE Plan4CET eta LIFE-SIP Pyrenees4Clima. bezalako proiektu osagarrien esparruan indartzen da. 

Klima-aldaketaren ondorioak Nafarroako Pirinioetan: elurra murriztea 

Pirinioetako Lan Elkartea (PLE), Klima-aldaketaren Pirinioetako Behatokiaren (OPCC) bitartez, LIFE-SIP Pyrenees4Clima proiektuaren buru da. Proiektu horretan, Espainiako, Frantziako eta Andorrako beste 39 erakundek hartzen dute parte, bazkide gisa. Erakunde horiek, lankidetzaren bidez, Pirinioetako erresilientzia handitzea bilatzen dute, gaikako espektro zabal batean klima-aldaketara egokitzeko neurri eta ekintza zehatzak aplikatuz. LIFE-SIP Pyrenees4Clima proiektuak "Pirinioetan klimari erresilientzia egiten dion mugaz gaindiko mendi-komunitate baterantz" oniritzia jaso zuen 2023ko ekainean Europako LIFE programaren bidez eta, prestakuntza-fasearen ondoren, ekintzak gauzatzen hasi ziren. Proiektuaren aurrekontua ia 20 milioi eurokoa da eta garatzeko epea zazpi urte eta erdikoa da; beraz, 2030ean amaituko da. 

Proiektu horren esparruan, Nasuvinsak zenbait jarduera egiten ditu Nafarroako Gobernuko Ingurumen Zuzendaritza Nagusiarentzat, klima-aldaketak Pirinioetako udalerrietan dituen ondorioak ezagutzeko, adibide zehatzekin, hala nola elurra murrizteari buruzko bideoarekin, Alba Ripodas biologoak, abeltzainak eta Gardeko bizilagunak, eta Jos Ubau Galarza eski-monitoreak eta garagardogile artisauak egindako esku-hartzeekin. Eta, LIFE-IP NAdapta-CCtik zabalkundea eman nahi diegu. 

Izan ere, bideoan, kazetari batek erreportaje bat egiten du, eta, bertan, Pirinioetako biztanleek elurra benetan murriztuta ote dagoen galdetzen diete. Alba Rípodasek, Gardeko udalerritik, adierazi du: “Hemen bizi gara eta hemen lan egiten dugun eski-monitoreak, dendak, ostatuak etab. elur horren mende gaude”. Bestalde, Jos Ubau Galarzak ea elurra murriztea benetako arazoa den galderari erantzun dio. Tokiko ekonomiarekin duen loturagatik, tokiko klima-ekintzaren ikuspegitik aztertu beharreko gaia da. 

Ba al dago elurra murriztu izanaren ebidentzia zientifikorik? 

‘Remote Sensing of Environment’ aldizkarian argitaratutako ikerketa batek XXI. mendean, maila globalean, elurra jasaten ari den aldaketei buruzko datuak biltzen ditu. Hala, elurrarekin alderatuta munduko eremu menditsuen %78a nabarmen jaisten ari dela ondorioztatu du, bi parametrotan: eremu estalian (%13) eta geruza horren iraupenean (43 egun). Ikerketa berak dioenez, hainbat faktorek aldaketa azaltzen dute: tenperaturek urtu egiten dute elurra, baina lurrunketa ere areagotu egiten da; gero eta euri gehiago egiten du elur-geruzaren gainean, eta azkar urtu egiten da; eta leku askotan, elur-masa uniformea mantendu beharrean, hainbat elur-ziklo pilatzen dira urtebetez. Beste batzuetan, elurra bota egiten du, baina ez da mantentzen. 

LIFE-IP NAdapta-CC proiektuari buruzko gaurkotasun guztia ezagutu nahi baduzu, albisteen hileroko buletinean harpidetu zaitezke galdetegi hau betez.