Ministro Kontseiluak 155 milioi euroko dirulaguntza onartu du udal argiteriaren proiektu berezietarako

Ministroen Kontseiluak, Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioak (MITECO) proposatuta, astearte honetan udal argiteriaren proiektu bereziei laguntzeko programaren bigarren deialdia onartu du. Energia Eraginkortasunaren Funts Nazionalaren (FNEE) kontura 155 milioi euroko aurrekontua du eta udalei, probintzietako diputazioei, mankomunitateei, tokiko elkarteei edo zerbitzu publiko hori kudeatzen duten beste erakunde publiko batzuei zuzenduta dago. Eskaerak 2025eko urtarrilaren 27tik martxoaren 20ra bitartean egin ahal izango dira. 

Espainia osoko udaletan 40 proiektu baino gehiago finantzatzeko 100 milioi izan zituen lehen deialdiaren arrakastaren ondoren, MITECOren mendeko eta programaren kudeatzailea den Energia Dibertsifikatzeko eta Aurrezteko Institutuak (IDAE) kopuru hori gainditzea eta udalerri onuradunei energia-kontsumoan batez beste %70 aurreztea erraztea espero du. Zehazki, urtean 67.000 MWh inguru aurreztuko direla eta urtean 18.600 tona CO2 isuriko direla aurreikusten da. Argi-kutsadura eta horren ondorioak arintzea da, gainera, finantza-babeseko lerro honen beste helburuetako bat. 

Laguntzak 10 urterako interesik gabeko maileguak dira; izan ere, kalkuluen arabera, argindarraren fakturan aurreztuz gero, 6 edo 7 urtetan berreskura daiteke inbertsioa eta, horrela, udal-argiteria berritzeko finantzaketa errazten da, itzuli beharrik gabeko dirulaguntzarik eman gabe. Programak inbertsioaren %100 estaltzen du, inolako komisio eta bermerik gabe eta lehiazko proiektu onenak hautatzen ditu. 

Finantza daitezkeen jarduerak 

'Udal Argiteriaren Proiektu Berezien Programak', LED teknologiarekin eraginkorragoak diren beste batzuen ordez argiak berritzea bultzatzeaz gain, telekudeaketa zentralizatuko sistemak ezartzea ere sustatzen du, argiztapen mailak gaueko ordutegien eta bide moten arabera erregulatu ahal izateko, herritarren beharretara egokituz eta ingurumenean duten eragina murriztuz. Orientatzeko eta ez mugatzeko, jarduera hautagarriak izango dira: 

• Udalaren kanpoko argiztapen-instalazioak berritzea, telekudeaketa barne hartzen duten teknologia eraginkorragoak erabiliz. 

• Eraberritutako instalazioak euskarri fisiko eta teknologiko gisa erabili ahal izango dira kalitatezko Internetera konektatutako sareak hobetzeko edo ezartzeko (adibidez, Wifi bidez), betiere horrekin energia aurreztea lortzen bada, bai eta ‘smart cities’ proiektuetan eremuak sentsorizatuta ere. 

• Kanpoko argiteria-sareak, semaforoak eta bestelako seinaleztapen-lineak automatizatzea. 

Proiektu eta onuradun bakoitzeko 10 milioiko gehieneko laguntza-muga ezartzen da, bai eta 300.000 euroko gutxieneko inbertsio hautagarria ere. Ikusi deialdiari buruzko bideoa. 

Luminariak berritzeko bultzada 

IDAEk udal argiteria publikoaren berrikuntzan izan duen paper pizgarria funtsezkoa izan da azken urteotan, 8,8 milioietatik 6 milioi argi puntu oraindik indarrean dagoen araudira egokitu ez diren herrialde batean. 

Guztira, kaleetako argiztapenak urtean 5.296 GWh elektrizitate-kontsumo zenbatetsia dakar, urtean 741 milioi euroko kostuarekin udalerrientzat. ‘Energia Segurtasun Handiagoa Planaren’ (+SE Plana) neurrien artean sartuta, udal-argiterian aurreztea Energia eta Klimaren Plan Nazional Integratuaren (PNIEC) sektore publikorako energia-eraginkortasunaren dimentsioaren barruan kokatzen da, eta instalazioen berrikuntza osoa edo partziala sustatzen du, elektrizitate-kontsumoa murrizten laguntzeko eta aurrezteko, energia-eraginkortasunerako eta argi-kutsadura murrizteko baldintza berriak txertatzen laguntzeko, argi-emisioko teknologia berriei, IKTei eta diseinu ekologikoko, kontroleko eta mantentze-lanetako edo hondakinen kudeaketako betekizunei egokitutako irtenbide teknikoak sartuz, besteak beste. 

Udal argiak eta klima-aldaketa Nafarroan 

Klima Aldaketari eta Trantsizio Energetikoari buruzko martxoaren 22ko 4/2022 Foru Legeak (EKFL) klimarako eta energia iraunkorrerako ekintza-planak onartzera behartzen ditu 5.000 biztanletik gorako Nafarroako udalerriak, eta biztanle gutxiagoko udalerriek borondatez onar ditzakete. Aukera hori aise bete da Nafarroan eta, gaur egun, udal askok beraien borondatez izan nahi izan dute tokian tokiko klima-ekintzarekin lotutako plangintza hori. Horrela, Foru Erkidegoko 200 udalerrik baino gehiagok dituzte dagoeneko plan horiek eta 175ek onartu dituzte osoko bilkuran. 

Tokiko ekintza klimatikoko plan horietan, Nafarroan Nafarroako Gobernuko Ingurumenak eta NASUVINSAk LIFE-IP NAdapta-CCri esker garatzen duten ekintza bati esker bultzatzen dira. Horietan hainbat neurri sartzen dira eta, arintzearekin lotutakoen artean, 1. lerroan (Klima-aldaketa arintzea eta energia-eredu berria), ‘Eraginkortasun energetikoa eraikuntzan eta kanpoko argiterian’ izenekoa nabarmentzen da. 

Bestalde, EAEFLn, toki-erakundeek ere zeregin garrantzitsua dute tokiko klima-ekintzarekin lotutako hainbat artikulu betetzeko orduan. Adibidez, 43. artikuluak, kanpo-argiteriaren eraginkortasun energetikoari buruzkoak, udalek esparru horretan duten zeregina aipatzen du, eta gaueko argiztapena eta argi-kutsadura ere aipatzen ditu. 

Horrela, Gobernu zentralaren laguntza hauek Nafarroako udalei lagundu ahal izango diete udal argiteriarekin eta eraginkortasun energetikoarekin lotutako PACESen neurri hauek betetzen. 

LIFE-IP NAdapta-CC proiektuari buruzko gaurkotasun guztia ezagutu nahi baduzu, albisteen hileroko buletinean harpidetu zaitezke galdetegi hau betez.